رنگ پیشفرض

رنگ آبی سیر

رنگ سبز

رنگ خاکستری

رنگ نارنجی

 
 
محل کنونی شما: Home
 
 

 

 
 
 
 


سازهای صفحه کلید دار (کلاویه ای)

نامه الکترونیک چاپ PDF
فهرست مطلب
سازهای صفحه کلید دار (کلاویه ای)
پیانو
ویرجینال
آکوردئون
کلاویکورد
گارمون
چلستا
کلاوسن
هارمونیون
هارپسیکورد
ارگ
تمامی صفحات

ساز صفحه‌کلیددار سازی است که برای نواختن آن از صفحه‌کلید استفاده می‌شود. شناخته شده‌ترین این گونه سازها پیانو است.

 

بر روی مطلب مورد نظر در فهرست مطالب (روبرو) کلیک کنید.


پیانو یکی از سازهای صفحه‌کلیددار و مشهورترین آن‌ها است. صدای پیانو در اثر برخورد چکش‌هایی با سیم‌های آن تولید می‌شود. این چکش‌ها در اثر فشرده‌شدن کلیدها (کلاویه‌ها) به حرکت در می‌آیند. سیم‌های پیانو به صفحه‌ای موسوم به «صفحهٔ صدا» متصل شده‌اند که نقش تقویت‌کنندهٔ صدای آن‌ها را دارد.

 

پیانو به عنوان مادر سازها و کامل‌ترین ساز نیز شناخته می‌شود؛ علت نسبت دادن این لقب‌ها به این ساز آن است که پیانو قادر است محدودهٔ بسیار گسترده‌ای از اصوات را تولید کند در حالی که سایر سازهای اصیل موسیقی تنها بخشی از این محدودهٔ صدا را تولید می‌کنند. پیانو در شکل فعلی‌اش بیش از هفت اکتاو دارد و قادر به تولید فرکانس‌هایی از حدود ۲۰ تا ۵۰۰۰ هرتز می‌باشد، در حالی که در مقام مقایسه ساز ویولن تنها قادر به تولید کمتر از چهار اکتاو و بهترین خواننده‌ها تنها قادر به خواندن کمتر از سه اکتاو صدا هستند.

فهرست مندرجات

  • ۱ تاریخچه
  • ۲ نام‌گذاری
  • ۳ نحوه صدادهی
  • ۴ کلیدهای پیانو
  • ۵ انواع پیانو
  • ۶ نحوه نواختن پیانو
  • ۷ نحوه نت‌نویسی برای پیانو
  • منابع

تاریخچه

پیانو را آقای بارتولومئو کریستوفوری در سال ۱۷۰۹ میلادی در شهر پادووای ایتالیا اختراع کرد. قبل از اختراع پیانو از سازی قدیمی‌تر به نام «هارپسیکورد» (Harpsichord)استفاده می‌شد. تفاوت عمده و مهمی که پیانو با سازهای مشابه قبل از خودش داشت آن بود که در سازهای مشابه قبلی، شدت صدای حاصل از فشرده‌شدن یک کلاویه، مستقل از شدت ضربهٔ واردشده بر کلید پیانو، مقداری ثابت بود، اما در پیانو نوازنده قادر بود با ملایم ضربه‌زدن به کلیدها صدایی نرم‌تر ایجاد کند، یا با ضربات محکم‌تر صدایی درشت‌تر با پیانو تولید کند. همین ویژگی باعث شد که به سرعت پیانو مورد توجه آهنگسازان قرن هجدهم میلادی قرار بگیرد.

نام‌گذاری

نام کامل ساز پیانو، پیانو فورته (Pianoforte) میباشد، که از دو قسمت پیانو به معنی ملایم و فورته به معنی قوی تشکیل شده‌است، و به خوبی منعکس کنندهٔ توانایی این ساز در تولید شدت‌های گوناگون می‌باشد.

پیانوهای اولیه ابعاد بزرگ، و شکل خاصی داشتند. آن‌چه که در اصطلاح به آن پیانوی بزرگ گفته می‌شود (و در ایران با نام نادرست پیانویرویال شناخته می‌شود) غالباً بیش از دو متر طول دارد و دارای در بزرگی‌است که برای هرچه‌بهترشدن صدای پیانو، معمولاً در هنگام نواختن ساز این در را در وضعیت نیمه‌باز توسط پایهٔ کوچکی ثابت می‌کنند. انواع دیگر پیانو با نام‌های پیانوی ایستاده یا دیواری (Stand یا Upright) پیانوی چهارگوش (Square) و غیره، ابعاد کوچک‌تری دارند و برای مصارف خانگی یا در اماکن عمومی طراحی شده‌اند.

نحوه صدادهی

چکش‌های پیانو

چکش‌های پیانو به واسطهٔ مجموعه‌ای از اهرم‌های ظریف به کلیدهای پیانو متصل می‌شوند. به مجموعهٔ این اهرم‌ها و چکش‌ها عملگر یا Action پیانو گفته می‌شود. وظیفهٔ این مجوعه افزایش شتاب چکش‌ها در برخورد به سیم‌ها، و کنترل عکس‌العمل بازگشتی آن‌ها پس از برخورد به سیم است. معمولاً سر چکش‌ها توسط لایه‌ای از نمد یا الیاف مشابه طبیعی یا مصنوعی پوشانده می‌شود تا کیفیت صدای پیانو را بهبود ببخشد. کیفیت صدای پیانو متأثر از عوامل دیگری نظیر کیفیت صفحهٔ صدا و غیره نیز می‌باشد.

کلیدهای پیانو

۷ کلید سفید در هر اوکتاو پیانو برای ۷ نت دو ر می فا سل لا سی وجود دارد. علاوه بر این کلیدهای سفید کلیدهای سیاه‌رنگی هم بین بعضی از کلیدهای سفید وجود دارد. بین کلیدهای سفیدرنگ می و فا و نیز بین کلیدهای سفیدرنگ سی و دو کلید سیاه‌رنگ وجود ندارد.

هر کلید سیاه‌رنگ در پیانو در حکم نت دیز برای نت مربوط به کلید سفیدرنگ سمت چپ آن (یعنی آن کلید سیاه در سمت راست آن کلید سفید قرار دارد) و در حکم نت بمول برای نت مربوط به کلید سفیدرنگ سمت راست آن (یعنی آن کلید سیاه در سمت چپ آن کلید سفید قرار دارد) است.

 

انواع پیانو

  • پیانو دیواری (Vertical - Upright)
  • پیانو اسپینت
  • پیانو کنسول
  • پیانوی بزرگ

البته پیانوهای بسیار زیادی در گذشته رایج بوده‌اند. برای مثال پیانوهای گنجه‌ای، صرافی، میزی، میز منشی، دوطبقه و انواع دیگر. ولی امروزه دیگر آنها رواج ندارند و از پیانوهای پیشرفته تر استفاده می‌شود.

 

نحوه نواختن پیانو

پیانو توسط ضربه نوگ انگشتان نواخته می‌شود. برای این کار دست را بلند کرده و سپس فرود آورده و با نک انگشت مورد نظر ضربه می‌زنیم. مکانیسم پیانو تولید صدا می‌کند. بدلیل شکل مکانیسم پیانو یک پیانسیت می تواند همزمان تا ده نت را به صدا درآورد.

محل قرارگیری انگشتان دو دست روی کلیدهای پیانو در نواختن آن اهمیت دارد. معمولاً در آهنگ‌ها نت اول شماره دارد که انگشت شروع کننده در نواختن آن آهنگ را مشخص می‌کند. در این صورت شماره یک برای انگشت‌های شست دو دست است و به ترتیب سایر انگشت‌ها شماره‌های ۲ تا ۵ را خواهد داشت. شست دست راست روی چهارمین نت دوی پیانو قرار می‌گیرد. البته این مورد در مورد همه آهنگ‌ها عمومیت ندارد و برخی آهنگ‌سازان نت شروع کننده در آهنگشان را شماره نمی‌زنند. در این صورت پیانیست باید خودش محل قرارگیری انگشتانش روی کلیدهای پیانو را با توجه به نوع نت‌های موجود در آهنگ تشخیص دهد.

گاهی پیانیست جای دو دست‌اش را روی کلیدهای پیانو با هم عوض می‌کند و گاهی بدون نواختن کلید پیانو با انگشتان شست دو دستش از سایر انگشتها استفاده می‌کند.

 

نحوه نت‌نویسی برای پیانو

نت نویسی پیانو در دو حامل انجام می‌شود. حامل بالا برای دست راست و حامل پایین برای دست چپ. معمولاً حامل بالایی را با کلید سل و حامل پایین را با کلید فای خط چهارم نشان می‌دهند. این دو حامل با نت دوی وسط از هم متمایز می‌گردند. یک نوازنده پیانو باید بتواند همزمان دو خط موسیقی را خوانده و با هر دو دست اجرا نماید.

 


سیستم سایلنت (Silent)، یک وسیله جنبی برای پیانو می‌باشد.وقتی این وسیله بر روی پیانو نصب می‌شود، پیانیست می‌تواند حالت سایلنت(ساکت) و یا حالت عادی نوازندگی را انتخاب کند.انتخاب حالت سایلنت ، برای نوازندگی شخصی پیانیست است و دیگران صدایی نخواهند شنید.در این حالت،نحوه نواختن پیانو توسط نوازنده به کمک سنسور‌هایی اندازه گیری می‌شود و در بیشتر آنها با کمک یک سیستم الکترونیکی ، تولید صدا انجام خواهد شد که با استفاده از هدفون برای نوازنده قابل استفاده‌است.بعضی سیستم‌های سایلنت، فقط تولید کننده midi هستند. در بسیاری از موارد، پیانو همراه با سیستم سایلنت که بر روی پیانو نصب شده‌است عرضه می‌گردد که در این صورت به آن پیانوی سایلنت (Silent Piano)می گویند.

 

مکانیسم عملکرد دستگاه سایلنت

وقتی حالت سایلنت بر روی پیانو فعال می‌شود، میله‌ای در جلوی چکش‌ها قرار می‌گیرد که مانع بر خورد «چکش» به «سیم پیانو» می‌گردد.بدین طریق از تولید صدا جلوگیری می‌کند.با غیر فعال کردن حالت سایلنت در پیانو، این میله باز دارنده کنار می‌رود و مجددا امکان بر خورد چکش‌ها به سیم و تولید صدا فراهم می‌شود و پیانو به حالت عادی باز می‌گردد. در بیشتر سیستم‌های سایلنت، نحوه نواختن پیانیست توسط سنسور‌هایی اندازه گیری می‌شود که این سنسورها در زیر کلید ها(ککیبورد) نصب شده‌اند.تولید صدا توسط یک سیستم الکترونیکی و با توجه به حرکت اندازه گیری شده تولید می‌شود.

 

سازنده‌های سیستم سایلنت در دنیا

شرکت‌های یاماها(Yamaha)، زایلر(Seiler), شیمل(Schimmel),کاوایی(Kawai)، بویزندرفر(Bösendorfer)،کمبل(Kemble) سیستم سایلنت را به صورت نصب شده بر روی پیانو(پیانوی سایلنت) عرضه می‌کنند. شرکت‌های دیگری هستند که سیستمهای سایلنت قابل نصب بر روی پیانو را ارائه می‌دهند از این جمله هستند شرکت‌های: گابر(Gabor)، پیانودیسک(Pianodisc)،میدی۹ (Midi9) و ضرباهنگ(Zarbahang).

 

منابع

  • مصطفی کمال پورتراب. تئوری موسیقی. نشر چشمه، ۱۳۷۲.

 


ویرجینال

 

 

 


آکوردئون یک نوع ساز بادی است که نوازنده آن را بین دو دستش می‌گیرد. در وسط، مجاری هوایی قرار دارند که با باز و بسته شدنشان توسط نوازنده صدا تولید می‌شود. در یک سمت کیبورد کوچکی تعبیه شده‌است که کلیدهای آن وظیفه کنترل ورود هوا به مجاری را دارند و در سمت دیگر جعبه بیس قرار دارد که معمولاً آن نیز دکمه‌های مخصوص خود را دارد.

 

این ساز در اوایل قرن نوزدهم در اروپا اختراع شد و معمولاً در موسیقی محلی اروپا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و روسیه مورد استفاده قرار می‌گیرد. قدیمی‌ترین نام این ساز هارمونیکا است که یک اسم یونانی بوده و به معنی هارمونی موسیقیایی به کار برده می‌شده‌است.

 

 


 

 

آکاردئون بایان یا باندونئون یکی از سازهای بادی محبوب در آرژانتین و موسیقی تانگو است.

 

 


کلاویکورد

 

 

 

 


گارمون

 

 

 


چلستا

 

 

 

 


کلاوسن

 

 

 


هارمونیون

 

 

 


هارپسیکورد

 

 

 

 

 


ارگ

 

 

 

 

 

 

Tags:

نظرات  

 
#2 Queen ۱۳۹۰-۱۰-۱۶ ۲۱:۴۴
Thank You For The Information
نقل قول | گزارش به مديريت
 
 
#1 alireza ۱۳۹۰-۰۹-۰۸ ۱۰:۰۲
salam shoma note haye ahang ham darid?
نقل قول | گزارش به مديريت
 

اضافه‌ كردن نظر

لطفا از عبارات مناسب استفاده فرمایید.
با تشکر


کد امنيتي
باز خوانی تصویر امنیتی